Verbraucherinfos

EifrischVerbraucherinfos

Van het ei tot de hen

De kip of het ei – wat was er eerst?
Het antwoord op deze filosofische vraag luidt voor ons:
Alleen uit een gezond kuiken groeit een gezonde hen die eieren legt van ongeëvenaarde Eifrisch-kwaliteit.

Het ei ontstaat

De reis duurt ongeveer 24 uur van de eierstok tot de cloaca (uitgang). Biologisch kan een kip dus maximaal een ei per dag leggen. Gemiddeld legt een hen per jaar ongeveer 300 eieren.

Het broeden

Na ongeveer 3 weken zijn de eieren klaar.

Het kuiken

De kuikens worden opgefokt en groeien vanaf het begin op in het voor hen bestemde houderijsysteem.

De jonge hennen

Na 18 weken verlaten de kuikens hun kinderkamer en gaan ze naar de leghennenhouderij. De jonge hennen beginnen langzamerhand met leggen.

Weetjes over het ei

Eieren zijn veel gezonder dan hun reputatie doet vermoeden. Ze zitten vol vitamines en mineralen, zoals vitamine A, K en B2, foliumzuur, calcium, fosfor, ijzer en kalium, sporenelementen en proteïnen. Het hoogwaardige eiwit wordt door het menselijk lichaam snel in lichaamseigen eiwit omgezet. De dooier bestaat voor 65% uit onverzadigde vetzuren die goed zijn voor de bloedvetwaarde.

Trouwens: met een vetgehalte van 6 gram per stuk behoren eieren tot de levensmiddelen met een matig vetgehalte. Met een gezonde stofwisseling geldt er daarom ook geen maximum voor de dagelijkse eierconsumptie. In eieren zit tevens lecithine, dit remt ook de opname van overtollig cholesterol dat via de darmen wordt uitgescheiden.

De anatomie van een kippenei

1 = kalkschaal & schaalhuid
2 = chalaza
3 = eiwit
4 = eidooier
5 = kiemvlek
6 = luchtkamer

Biologische waarde

De biologische waarde van eiwit in een levensmiddel geeft aan hoe goed voedingsproteïne kan worden omgezet in lichaamseigen proteïne. Eieren hebben met 94 punten de hoogste waarde, omdat het lichaam bijna alle voedingsstoffen opneemt en benut.

De schaalkleur

Dit is afhankelijk van het ras, maar altijd verraden de oorlellen de kleur van het ei:

  • lichte oorlellen = wit ei
  • donkere (rode) oorlellen = bruin ei

Vragen over het ei

Een ei moet rijpen. Het smaakt het lekkerst vanaf de 4de dag na het leggen.

Bij verse eieren kleeft het eiwit vast aan de schaal. Als het ei dus heel vers is, is er nog geen lucht tussen de schaal en het eiwit gekomen. Kook de oudste eieren het eerst. Dat helpt.

De wetgever stelt de houdbaarheid vast. Legdatum + 28 dagen = houdbaarheidsdatum. Na verloop van de houdbaarheidsdatum mogen eieren alleen nog worden bereid als ze zijn doorgekookt.

De koeldatum is de legdatum + 18 dagen. Na afloop van de koeldatum moeten eieren in de koelkast worden bewaard. Dit heeft te maken met de bescherming van eieren tegen het binnendringen van bacteriën. Het pas gelegde ei heeft aan de buitenkant een beschermhuid tegen het binnendringen van bacteriën. Hoe ouder het ei is, des te poreuzer deze beschermhuid wordt waardoor het binnendringen van bacteriën mogelijk wordt. In de koelkast kunnen bacteriën zich echter niet vermeerderen.

De oorzaak voor deze onaangename visgeur is trimethylamine dat ontstaat als gas bij spijsvertering. Trimethylamine (TMA) wordt normaal gesproken door een enzym in de lever geoxideerd en zo als reukloos TMA-oxide via de darmen uitgescheiden.

Door een enzymdefect in de lever ontstaat een stofwisselingsstoring, zodat dit gas in aanraking komt met het zich ontwikkelende ei in de hen. Deze stofwisselingsstoring treedt zeer zelden op, aan de hennen is het niet te zien en ze kunnen daardoor ook niet worden uitgeselecteerd.

Trouwens: ook bij mensen treedt deze stofwisselingsstoring op. Deze mensen hebben vaak een slechte adem en scheiden het TMA uit via zweet en urine.

Bij eieren is deze geur pas waarneembaar bij een temperatuur van boven de 25°C, zodat vers gelegde en geopende eieren niet ruiken. Deze eieren zijn niet schadelijk voor de gezondheid, maar door de penetrante geur nauwelijks te consumeren.

Zoals het woord al zegt: leghennen. Geen hanen – geen bevruchting. Daarnaast worden de eieren direct na het leggen verzameld. De noodzakelijke broedtijd is niet mogelijk.

Jonge hennen ontwikkelen zich in 19 weken tot een leghen. Daarbij beginnen de eierstok en de eileider zich vanaf de 16de week te ontwikkelen. In deze puberteitsfase wordt door de hypofyse (lichaamseigen follikelstimulerend hormoon FSH) afgegeven, wat het rijpen van dooiers stimuleert. Wanneer de hennen 19-20 weken oud zijn, worden in de eierstok de eerste dooiers afgestoten die in de eileider belanden. De dooiers worden omsloten door eiwit en tenslotte met een schaal omhuld. De eerste eieren worden gelegd.

Juist in deze fase van de beginnende productie van eieren bij de jonge leghennen ontwikkelen zich vaak ook 2 dooiers tegelijk in de eierstok die gelijktijdig aan de eileider worden afgegeven. Daarna vormt zich in de eileider het eiwit en tenslotte de schaal om de twee dooiers heen. Het ei met dubbele dooier dat wordt gelegd is meestal iets groter dan een normaal ei.

Want in het begin leggen hennen eieren van klasse S (ca. 46 tot 53 gram).

Het ritme van leggen is bij jonge leghennen van ca. 23 weken zo ingesteld, dat dubbeldooiers dan nog maar heel zelden voorkomen.

De smaak van eieren is afhankelijk van het voer en de gezondheid van de hen. Bij gelijke omstandigheden kan er geen verschil in voedingswaarde of smaak worden vastgesteld. Test u zelf maar eens de smaak. Laat een bruin en een wit ei medium koken en geschild aan u serveren. Proeft u het verschil?

Eieren barsten wanneer de lucht in het ei tijdens het verhitten te snel uitzet. Eieren uit de koelkast moeten daarom niet in heet, maar in koud water worden gelegd voor het koken. De kooktijd begint wanneer de eerste bellen in de pan ontstaan. Het barsten van de schaal kan overigens het beste worden voorkomen door het ei aan de stompe kant in te prikken en een beetje azijn aan het water in de pan toe te voegen.

Gerekend vanaf het moment dat het ei in het kokende water ligt, zijn de volgende kooktijden ideaal:

  • Zachtgekookt ei: 5-6 minuten
  • Ei met vloeibare dooier en stevig eiwit: 7-8 minuten
  • Medium ei: 8-10 minuten
  • Hardgekookt ei: 11-13 minuten

Houderijsystemen

Scharrelhouderijen

In scharrelhouderijen kunnen de dieren vrij rondlopen in de stal en altijd de gehele stalruimte gebruiken. De vloer van de stal is bedekt met natuurlijk materiaal, zoals zand of stro, minstens 1/3 van het staloppervlak is beschikbaar om te scharrelen. Met maximaal 9 hennen per m²  en max. 6000 hennen per stal is er ruim plaats. Om te beantwoorden aan het natuurlijke gedrag van de kippen zijn er beschutte legnesten beschikbaar. Deze nesten hebben een bodem van vervormbaar materiaal en kunnen altijd door de dieren worden gebruikt. Voldoende zitstokken bieden tenminste 15cm plaats aan elke kip en maakt het de dieren mogelijk om te rusten zonder zich te verwonden aan de bal van de poten of de nagels.

Vers water en voer zijn steeds vrij toegankelijk en zorgen net als het daglicht in de stallen voor een natuurlijk dag-nachtritme. Continue ventilatie zorgt voor voldoende frisse lucht en een optimaal klimaat in de stal.

Vrije-uitloophouderijen

Voor vrije-uitloophouderijen gelden dezelfde criteria als voor scharrelhouderijen. Daarnaast hebben de dieren steeds toegang tot een vrije uitloop in de onmiddellijke nabijheid van de stal. Het vrije-uitloopgebied biedt voldoende begroeiing en schuilmogelijkheden in de vorm van hekken, mais e.d. voor de dieren. De voorschriften voor KAT-vrije-uitloopbedrijven verplichten de aanbouw van een overdekte uitloop (wintertuin). Deze is net als de vrije uitloop direct vanuit de stal bereikbaar en biedt de dieren een lichte en luchtige uitloop ook bij een wettelijk ingestelde ophokplicht.

Ecologische productie / biologische houderijen

Bij ecologische productie – ook wel biologische houderij genoemd – worden de eieren volledig biologisch geproduceerd. Zo komt het gebruikte voer uitsluitend van ecologische producenten zonder het gebruik van gentechniek. Daarnaast is preventief gebruik van antibiotica en hormonen verboden.

De beschikbare ruimte per kip is in vergelijking met scharrel- en vrije-uitloophouderijen nog groter. Zo mogen er in de stal slechts 6 kippen per m² worden gehouden, het aantal dieren per stal mag niet hoger zijn dan 3000 dieren.  Bovendien is er meer ruimte op de zitstokken in de stal.

Stand: 2016

Houderijsystemen

Scharrelhouderijen

In scharrelhouderijen kunnen de dieren vrij rondlopen in de stal en altijd de gehele stalruimte gebruiken. De vloer van de stal is bedekt met natuurlijk materiaal, zoals zand of stro, minstens 1/3 van het staloppervlak is beschikbaar om te scharrelen. Met maximaal 9 hennen per m²  en max. 6000 hennen per stal is er ruim plaats. Om te beantwoorden aan het natuurlijke gedrag van de kippen zijn er beschutte legnesten beschikbaar. Deze nesten hebben een bodem van vervormbaar materiaal en kunnen altijd door de dieren worden gebruikt. Voldoende zitstokken bieden tenminste 15cm plaats aan elke kip en maakt het de dieren mogelijk om te rusten zonder zich te verwonden aan de bal van de poten of de nagels.

Vers water en voer zijn steeds vrij toegankelijk en zorgen net als het daglicht in de stallen voor een natuurlijk dag-nachtritme. Continue ventilatie zorgt voor voldoende frisse lucht en een optimaal klimaat in de stal.

Vrije-uitloophouderijen

Voor vrije-uitloophouderijen gelden dezelfde criteria als voor scharrelhouderijen. Daarnaast hebben de dieren steeds toegang tot een vrije uitloop in de onmiddellijke nabijheid van de stal. Het vrije-uitloopgebied biedt voldoende begroeiing en schuilmogelijkheden in de vorm van hekken, mais e.d. voor de dieren. De voorschriften voor KAT-vrije-uitloopbedrijven verplichten de aanbouw van een overdekte uitloop (wintertuin). Deze is net als de vrije uitloop direct vanuit de stal bereikbaar en biedt de dieren een lichte en luchtige uitloop ook bij een wettelijk ingestelde ophokplicht.

Ecologische productie / biologische houderijen

Bij ecologische productie – ook wel biologische houderij genoemd – worden de eieren volledig biologisch geproduceerd. Zo komt het gebruikte voer uitsluitend van ecologische producenten zonder het gebruik van gentechniek. Daarnaast is preventief gebruik van antibiotica en hormonen verboden.

De beschikbare ruimte per kip is in vergelijking met scharrel- en vrije-uitloophouderijen nog groter. Zo mogen er in de stal slechts 6 kippen per m² worden gehouden, het aantal dieren per stal mag niet hoger zijn dan 3000 dieren.  Bovendien is er meer ruimte op de zitstokken in de stal.

Stand: 2016

KenmerkenWat staat er op het ei?

1

Code voor het houderijsysteem

  • 0 = ecologische productie
  • 1 = vrije-uitloophouderij
  • 2 = scharrelhouderij
  • 3 = legbatterij houderij
4

Bedrijfsnummer

Elk bedrijf dat eieren produceert, heeft een individueel nummer, zodat de herkomst van eieren precies kan worden bepaald.

2

Landcode (herkomst)

  • AT = Oostenrijk
  • BE = België
  • DE = Duitsland
  • NL = Nederland
3

Deelstaat

  • 01 = Sleeswijk-Holstein
  • 02 = Hamburg
  • 03 = Nedersaksen
  • 04 = Bremen
  • 05 = Noordrijn-Westfalen
  • 06 = Hessen
  • 07 = Rijnland-Palts
  • 08 = Baden-Württemberg
  • 09 = Beieren
  • 10 = Saarland
  • 11 = Berlijn
  • 12 = Brandenburg
  • 13 = Mecklenburg-Vorpommern
  • 14 = Saksen
  • 15 = Saksen-Anhalt
  • 16 = Thüringen

Wat staat er op het etiket?

Wat staat er op de verpakking?

  • Houdbaarheidsdatum
  • Koeldatum
  • Gewichtsklasse
  • Nummer van het pakstation
  • Aantal verse eieren
  • Kwaliteitsklasse
  • Consumentenaanwijzingen
  • Distributeur
  • Houderijsysteem

Gewichtsklassen

We vragen ons altijd af: wat betekenen eigenlijk die verschillende maten op de eierverpakking?
Hier is een overzicht van de 4 maten.

Gewichtsklasse S
Eieren met gewichtsklasse S zijn het kleinst. Hun gewicht is maximaal 53 gram.

Gewichtsklasse M
Onder gewichtsklasse M vallen alle eieren met een gewicht tussen 53 en 63 gram.

Gewichtsklasse L
Eieren die tussen 63 en 73 gram wegen, hebben gewichtsklasse L.

Gewichtsklasse XL
Met een minimumgewicht van 73 gram zijn XL-eieren de grootste kippeneieren die in de handel verkrijgbaar zijn.

Kwaliteitsklasse A
Eieren met kwaliteitsklasse A moeten minimaal de volgende eigenschappen bezitten

  • Schaal: normaal, schoon, onbeschadigd
  • Eiwit: helder, gelei-achtig vast, vrij van alle vreemde substanties
  • Dooier: bij schouwing slechts vaag zichtbaar, bij draaien van het ei zich nagenoeg niet uit zijn centrale ligging verplaatsend, vrij van alle vreemde substanties
  • Luchtkamer:
  • hoogte niet meer dan 6 mm, onbeweeglijk